Het zijn verschrikkelijke berichten over de gedragingen van de vele relschoppers en de door hen veroorzaakte schade in de afgelopen dagen en nachten in diverse steden in Nederland. Er is heel veel schade aan bezittingen van overheid, gemeentes, bedrijven en particulieren ontstaan. Wie gaat die schade betalen?

De schade zal toch vooral zoveel mogelijk verhaald moeten worden op de relschoppers. Helaas zal dat niet altijd lukken, omdat niet duidelijk is wie de relschoppers zijn en wie welke schade veroorzaakt heeft. Als dat wel duidelijk is, is er géén dekking op de aansprakelijkheidsverzekering van de relschopper(s) op grond van de opzetuitsluiting. De vraag is dan, kan of kunnen de relschopper(s) de schade wel vergoeden? Beschikken ze over de financiële middelen? Zo niet, door wie wordt de schade dan wel vergoed?

Bezitsverzekeringen van de schadelijdende partij
Financieel advieskantoren krijgen veel vragen van klanten of er dekking is voor de reeds ontstane of mogelijk schade, die zou kunnen ontstaan. Deze vragen zijn niet zo simpel te beantwoorden, omdat de dekking afhangt van de soort schade, de soort verzekering en de dekking.

Het Verbond van Verzekeraars gaf op 25 januari 2021 in een persbericht aan dat verzekeraars, voor zover de schade verzekerd is, de schade vergoeden aan de verzekerden en verhaal gaan proberen te plegen op de relschoppers. Duidelijk, maar het is nog maar de vraag in hoeverre de schade aan bezit van particulieren en ondernemingen verzekerd is.

Een paar voorbeelden:

  • Schade aan ruiten door stenen en andere gegooide materialen is gedekt op een eventuele glasverzekering.
  • Schade aan de in brand gestoken en omvergegooide auto’s is gedekt op een beperkt casco verzekering, waarop brand en vandalisme gedekte oorzaken zijn.
  • Schade aan goederen die vernield zijn zoals straatmeubilair, tafels en stoelen op terrassen en fietsen is meestal niet verzekerd.
  • Schade door brand aan die goederen is vaak wel (tot een beperkt bedrag) meeverzekerd ook als de goederen buiten staan, maar de dekking verschilt per verzekeraar en per verzekering.
  • Schade als gevolg van plundering van een winkel is niet altijd gedekt, vaak alleen na braak of wederrechtelijk binnendringen.

Zowel particulieren als ondernemers wordt geadviseerd om de goederen zoveel als mogelijk is binnen veilig te stellen.

Rellen en opstootjes
In de meeste bezitsverzekeringen is als gedekte gebeurtenis opgenomen schade door ‘rellen en opstootjes’; schades aan het verzekerde bezit, veroorzaakt door een zogenaamde ‘incidentele collectieve geweldsmanifestatie’ zijn dan gedekt. De vraag is in hoeverre daarvan sprake is. De rellen worden nu al de ergste rellen van de afgelopen 40 jaar genoemd.

Gedoeld wordt op de zogenaamde ‘krakersrellen’ van 40 jaar geleden in een aantal grote steden. Toen ontruimde de ME gekraakte panden en werden mensen letterlijk van straat geveegd. Demonstranten en relschoppers veroorzaakten veel schade aan gevels en ruiten van winkels en woonhuizen, aan auto’s, fietsen en straatmeubilair. De rellen hielden lang aan. Onder andere in Nijmegen kwam het leger er met tanks aan te pas om de orde te herstellen.

Geen rellen en opstootjes meer maar..
De veroorzaakte schade onder andere aan goederen zoals auto’s, fietsen, etc. en de ingegooide ruiten werden door verzekeraars vergoed tot het moment dat het leger werd ingezet. Op dat moment stelden verzekeraars dat er géén dekking was, er was geen sprake van Molest, maar omdat het leger was ingezet was er sprake van een ‘Burgeroorlog’. De rechter stelde in een kort geding de verzekeraars in het gelijk en schades werden niet meer vergoed.

Op dit moment wordt per verzekeraar en per schade gekeken of schades onder de dekking vallen. Voor zover bekend stellen meerdere verzekeraars zich coulant op en wordt er tot op heden geen geen beroep gedaan op een molestuitsluiting.

Ook niet-verzekerde ondernemers kunnen rekenen op vergoeding schade door rellen avondklok

Onverzekerde winkeliers die schade hebben opgelopen door de rellen van de afgelopen dagen kunnen een beroep doen op het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Dat heeft minister van Financiën Wopke Hoekstra tegen het ANP gezegd.

Wie wel een verzekering heeft, moet aankloppen bij de eigen verzekeraar voor een schadevergoeding voor de ravage die is aangericht door plunderaars en relschoppers. Het kabinet heeft hierover gesproken met De Nederlandsche Bank en verzekeraars. Hoekstra verwacht dat de volledige schade daarmee wordt opgevangen.

UPDATE – Veelgestelde vragen

1. Wordt schade door de avondklokrellen vergoed door verzekeraars?
In zijn algemeenheid geldt dat de verzekerde schade ten gevolge van de rellen is gedekt, maar dat kan per verzekerde en verzekeraar verschillen. Daarom raden wij altijd aan om de polisvoorwaarden erop na te slaan en contact op te nemen met Ekelenkamp. Alle schade aan overheidseigendommen en WA-verzekerde auto’s is niet verzekerd. Datzelfde geldt voor de meeste fietsen.

2. Welke (verzekerde) schade komt het meest voor?
Bij verzekeraars komt alleen de private schade binnen. Dat kan schade aan gebouwen en eigendommen zijn, bijvoorbeeld all-riskverzekerde auto’s of gesneuvelde ruiten. Schade aan publieke eigendommen, zoals bushokjes, gemeentegebouwen, stations komen bij verzekeraars niet binnen. En uiteraard hebben verzekeraars ook geen zicht op schade aan zaken die niet zijn verzekerd of schade die pas later zichtbaar wordt. Wij noemen dat vervolgschade, waaronder bijvoorbeeld ook bedrijfsonderbreking valt. Het kan vaak maanden duren voordat dergelijke schade goed kan worden ingeschat.

3. Is alle schade gedekt?
Nee, veel schade is niet verzekerd. Dat geldt bijvoorbeeld voor:

Vernielde auto’s die alleen WA-verzekerd zijn.
De meeste fietsen, omdat deze maar heel weinig worden verzekerd.
De vernielingen aan overheidseigendommen, omdat de overheid zich niet verzekert, maar zelf het risico draagt.
Ondernemers van wie de winkel is geplunderd en vernield tijdens de avondklokrellen worden echter volledig schadeloos gesteld. De overheid vormt een ‘Fonds bedrijvenschade Coronarellen’ dat de schade vergoedt die getroffen ondernemers lijden die zich niet of onvoldoende hebben verzekerd.

4. Hoe zit dat met bedrijven?
Over het algemeen zijn bedrijven in ons land beperkter verzekerd dan particulieren. Voor gedupeerde bedrijven zijn de rellen daarom dubbel zo zuur. Ze zijn minder vaak verzekerd, kiezen ook vaker voor minder dekking en voor een (hoger) eigen risico.

5. Onder welke verzekeringen valt de schade van ondernemers?
Dat kan flink uiteenlopen. Een ondernemer kan zijn inboedel en opstal verzekeren tegen brand, storm en dit soort risico’s via een opstal-, brand- of/en een inventarisverzekering. Of de schade door de rellen standaard op zo’n polis is meeverzekerd, hangt af van de polisvoorwaarden – verzekeren voor ondernemers is maatwerk. Soms moet er een extra (gevaren)dekking worden afgesloten voor schade na rellen. Naast de brandverzekering kan een ondernemer zich ook verzekeren tegen bedrijfs- of omzetschade.

6. Onder welke verzekeringen valt de schade door rellen en plundering voor particulieren?
De schade aan een woning of inboedel valt onder de woonhuisverzekering. En bij schade aan de auto, kan contact worden gezocht met de autoverzekeraar. Die schade is meestal wel verzekerd als er sprake is van een (beperkt) cascodekking. Is er gekozen voor alleen een WA-dekking, dan is er geen dekking. Verzekeraars proberen de uitgekeerde schade zoveel mogelijk te verhalen op de daders.

7. De relschoppers hebben ook met vuurwerk gegooid en brand gesticht. Wordt vuurwerk- of brandschade aan een auto vergoed?
Dat hangt ervan af welke autoverzekering je hebt. Als je een allrisk- of een beperkt cascoverzekering hebt, dan ben je meestal gewoon verzekerd tegen vuurwerk- en brandschade. Ongeveer zeventig procent van de auto’s in Nederland heeft zo’n verzekering. De overige dertig procent, die alleen voor een WA-dekking heeft gekozen, krijgt de schade helaas niet vergoed.

8. Wanneer betalen verzekeraars de schade uit?
Verzekeraars kijken eerst of en in hoeverre de schade bij hen is verzekerd. Als er dekking is, zullen ze de schade zo snel mogelijk aan hun klanten vergoeden. Daarna gaan ze proberen de schade te verhalen op degene die de schade heeft veroorzaakt.

9. Kunnen jullie een schatting geven van de schade?
Op dit moment is dat nog te vroeg. Het schatten van de schade is sowieso een lastige klus, omdat het hier niet om een normale schadegebeurtenis gaat, zoals bij een storm of een jaarwisseling. Wij zijn nu afhankelijk van de cijfers die we van verzekeraars krijgen en claims komen vaak pas later binnen. Zeker bij zakelijke claims duurt het vaststellen van de schade vaak langer, omdat daar ook sprake van vervolgschade kan zijn. Je moet dan onder meer denken aan stilstandschade, doordat het bedrijf (tijdelijk) uit de running is.

10. Wanneer mogen verzekeraars wettelijk gezien niet (meer) uitkeren?
Als er sprake is van oproer en binnenlandse onlusten, in vaktermen ook wel groot molest genoemd, mogen verzekeraars volgens de wet geen dekking verlenen. Daar is bij de avondklokrellen echter nog geen sprake van.

11. Waar kunnen gedupeerden terecht met hun onverzekerde schade?
Voor gedupeerde ondernemers heeft de overheid inmiddels een Fonds Bedrijvenschade Coronarellen in het leven geroepen. Dit fonds vergoedt de schade van getroffen ondernemers die niet of onvoldoende zijn verzekerd. De betrokken demissionaire ministers (Grapperhaus en Hoekstra) hebben verdere details nog niet bekendgemaakt.

12. Welke stappen moet ik doorlopen als ik schade heb?
Het allereerste dat je moet doen als je met relschoppers te maken krijgt, is ervoor zorgen dat je zelf veilig bent. Zoek een plek op waar je geen gevaar loopt.
Bel meteen daarna de politie voor hulp en om aangifte te doen. Eventueel kun je ook digitaal aangifte doen.
Maak foto’s of camerabeelden om zoveel mogelijk bewijsmateriaal te verzamelen.
Neem contact op met Ekelenkamp om te checken of de schade is gedekt op jouw polis.
Kun je achterhalen wie de dader of organisator van de rellen is? Geef dat uiteraard door aan de politie en vertel ons erover. De verzekeraar kan, nadat de politie een proces verbaal heeft opgemaakt, de relschopper aansprakelijk stellen en de uitgekeerde schade proberen te verhalen

13. Het Verbond van Verzekeraars wil dat de schade zoveel mogelijk op de relschoppers wordt verhaald?
Verzekeraars willen inderdaad graag de rekening daar neerleggen waar die hoort, maar helaas is dat wel een ingewikkeld proces. Allereerst moet de identiteit van de schadeveroorzaker(s) bekend zijn en dat kan al lastig zijn. Verzekeraars zijn hiervoor immers afhankelijk van de informatie die zij krijgen van andere partijen, zoals politie en justitie. En als die identiteit bekend is, dan moet worden aangetoond dat deze relschopper die bepaalde schade heeft veroorzaakt. Schade verhalen is vaak een kwestie van de lange adem, maar verzekeraars gaan het zeker proberen.

14. Hoe werkt het verhalen van de schade op relschoppers?
Zodra de identiteit van een relschopper bekend is, en justitie gaat bijvoorbeeld over tot strafvervolging, kunnen particulieren en bedrijven zich als benadeelde partij voegen in het strafproces. Voor verzekeraars is die mogelijkheid er niet. Zij moeten de relschopper via het civiele recht aansprakelijk stellen voor de veroorzaakte schade. Een strafrechtelijke veroordeling van de relschopper kan daarbij wel helpen.

15. Doen verzekeraars dat vaak, het verhalen van de schade?
Het gebeurt vaker dan de meeste mensen denken. Verzekeraars verhalen bijvoorbeeld ook de schade als een ongeluk is veroorzaakt door een dronken automobilist. Ook dan is het vaak een kwestie van lange adem, maar verzekeraars zien het als een maatschappelijke plicht om schade te verhalen op degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Bij de avondklokrellen is dat wel extra moeilijk, omdat er moet worden bewezen dat de relschopper de schade, die door de verzekeraar aan het slachtoffer is vergoed, daadwerkelijk heeft veroorzaakt. Een veroordeling door de strafrechter kan dan helpen.

16. Gaat de verzekeringspremie straks omhoog?
Verzekeringen zijn er om incidenten op te vangen. Verzekeraars houden met andere woorden rekening met uiteenlopende gebeurtenissen. Dat varieert van individuele inbraakschades tot landelijke stormen en grootschalige incidenten. De rellen alleen hebben dus niet per se een directe invloed op de verzekeringspremies.

Heb jij ook schade door rellen in jouw gemeente of heb je aanvullende vragen?

Neem dan contact op met Ekelenkamp. Dit kan telefonisch op 0548-616071 of per mail: schade@ekelenkamp.nl.

 

 

Bron: AMWeb, Verbond van Verzekeraars en DFO